NL FR

Archief

Wil je meer weten over de geschiedenis van een instelling of school van de Broeders van Liefde?
Maak je een werk over de zorgverlening aan psychiatrische patiënten?
Wil je het persoonlijk archief inkijken van een familielid dat broeder is geweest?

Op dat soort vragen krijg je een antwoord op het archief van de Broeders van Liefde. Het archief van de Broeders van Liefde in België getuigt van ruim tweehonderd jaar ‘Liefde in actie' door Broeders van Liefde en hun medewerkers. Het archief kan interessant zijn voor wie bezig is met kerkelijke geschiedenis, geschiedenis van zorgverlening aan psychiatrische patiënten en mensen met een handicap, de geschiedenis van het onderwijs, en zelfs missiegeschiedenis. Ook de familiehistoricus vindt er zijn gading. 

Wat?

Het archief van het Provincialaat van de Broeders van Liefde bewaart en ontsluit documenten die de studie van het verleden van deze congregatie, haar leden en haar instellingen, mogelijk maken. In dit archief bewaren we documenten van verschillende aard.  In het ‘klassieke" archief zitten registers, brieven, formulieren, verslagen, knipsels uit kranten en tijdschriften...  Maar ook eigen congregationele publicaties maken integraal deel uit van ons archief. Dit zijn constitutie- en gebedenboeken voor de broeders, schoolboeken en pedagogische publicaties, algemene tijdschriften voor broeders, medewerkers en belangstellenden, boeken en handleidingen over (geestelijke) gezondheidszorg, een tijdschrift voor professionelen in psychiatrische verpleegkunde...

Ook talrijke gelegenheidspublicaties naar aanleiding van jubilea van instellingen en scholen, en studies over de stichter van de congregatie, Petrus Jozef Triest, en (aspecten van) de geschiedenis van de Broeders van Liefde worden zorgvuldig bewaard. Het 'archief' van de Broeders van Liefde is dus eigenlijk ook wel een bibliotheek die eigen publicaties, of ze nu bestemd waren voor intern, of ruimer gebruik, goed wil bewaren en zo ter beschikking wil stellen van de onderzoeker.

Naast geschreven en gedrukte documenten zijn er nog audiovisuele collecties (oude foto's, enkele films, geluidsopnamen). Digitale archieven zoals foto's, tekstbestanden, en databases zijn niet meer weg te denken, en worden met de dag belangrijker. In enkele relationele databases worden verschillende gegevens aan elkaar gekoppeld.

Een provinciaal versus een generaal archief

Het ‘provinciaal' archief van de Broeders van Liefde is 'slechts' een archief op het niveau van het Provincialaat. Dit provinciaal bestuur van de Belgische regio van de Broeders van Liefde, ook de Sint-Vincentiusregio genoemd, was en is een van de belangrijkste besturen van de Broeders van Liefde in de wereld. Het ‘generaal' of hoofdbestuur van de Broeders van Liefde - tot 1967 ook in Gent gevestigd en dan verhuisd naar Rome - beschikt ook over een archief, het hoofdarchief eigenlijk. Dit Generalaatsarchief was vóór 1967 het enige archief van de Broeders van Liefde. Sinds 1967 is men in het Provincialaat te Gent zowat opnieuw begonnen met het opbouwen van een eigen archief. Dit heeft vooral, maar niet uitsluitend, betrekking op de Sint-Vincentiusregio en haar bestuur, op haar 'huizen' (dit wil zeggen kloosters, instellingen, scholen) en op de broeders die geboren zijn in België en/of er gewerkt hebben.
Vele huizen hebben in de loop van de jaren (delen van) hun archieven afgestaan aan het  provinciaal archief. Soms gebeurde dit bij opheffing, soms gewoon om het in bewaring te geven. Belangrijk is wel dat er ook materiaal aanwezig is dat eerder op 'generaal' niveau thuishoort, maar ook op 'provinciaal' niveau zijn nut heeft. We denken dan vooral aan dubbels van algemene rondzendbrieven, rapporten, eigen tijdschriften en publicaties... Dikwijls zijn het Provincialaatsarchief en het Generalaatsarchief complementair bij opzoekingen over broeders, en instellingen zoals psychiatrische centra en scholen van de Broeders van Liefde.

Museum Dr. Guislain

Geïnteresseerden in de geschiedenis van de psychiatrie in het algemeen, en in die van de psychiatrie bij de Broeders van Liefde in het bijzonder, mogen zeker niet nalaten het Museum Dr. Guislain te raadplegen of te bezoeken.

Inhoud van het archief

1. De stichter P.J. Triest - zijn omgeving - opvolgers - herdenkingen
2. Geschiedenis van de congregatie - algemeen en internationaal
3. Wetgeving: de Regels van de Broeders van Liefde. Gebruiken. Aanpassingen
4. Gezag en bestuur: met o.m. de kapittels, bestuurlijke organisatie
5. De leden: bevat gegevens over leden
6. Vorming en opleiding van broeders en kandidaten; eigen spiritualiteit
7. Apostolaat: met indeling in sectoren (voornamelijk geestelijke gezondheidszorg, zorg voor mensen met een handicap, onderwijs, missie en ontwikkelingssamenwerking, nieuwe apostolaatvormen). Wat specifiek betrekking heeft op de werking in een bepaalde instelling / school, valt onder 8.
8. De huizen (groot volume) met verdeling over klooster / apostolaat
9. Roepingenanimatie en roepingenzorg
10. Andere en varia: contacten met andere congregaties en kerkelijke organisaties, bijzondere verzamelingen zoals het archief Dr. L. Gelber - Br. C. Roobaert - Prof. A. Verbist (volksmuziek)...
11. Algemene tijdschriften van de Broeders van Liefde
12. Reeks ‘Broeders van Liefde in de pers'

Nut en mogelijk onderzoek

Naast een ‘getuigeniswaarde' heeft dit archief ook een ‘nut'. We denken dat dit archief diensten kan bewijzen aan meerdere soorten onderzoekers. De amateur- zowel als de professionele historicus kan er terecht voor onderzoek over kerkelijke en godsdienstgeschiedenis, geschiedenis van zorgverlening aan psychiatrische patiënten en mensen met een handicap, de geschiedenis van het onderwijs, en zelfs de missie- en koloniale geschiedenis. Dit onderzoek kan van lokaal belang zijn, als we denken aan de geschiedenis van een instelling of school in een gemeente. Of het is van ruimer belang als we de geschiedenis van de psychiatrie in de Belgische context willen bestuderen, of het onderwijs en opvoeding van de Broeders van Liefde, toch wel een begrip in Vlaanderen, willen onderzoeken. De familiehistoricus en opsteller van stambomen zullen belang stellen in de persoonlijke archieven van de broeders.

Toegang en openingsuren

Het archief kan bezocht worden op afspraak. Een voorafgaandelijk contact kan ook duidelijk maken of een bezoek wel de moeite loont. Kleine opzoekingen kunnen op aanvraag gebeuren.  Archivarissen zijn Br. Jules Cocquyt en dhr. Luc de Kezel.

Het archief is in principe open op werkdagen, van 9 tot 12 u. en van 12.30 tot 17 u.
Een afspraak blijft evenwel altijd nodig.

Contactgegevens

Archief Provincialaat der Broeders van Liefde
Stropstraat 119
9000 Gent
Tel. 09 221 45 45
Fax 09 221 98 89
e-mail: luc.de.kezel@fracarita.org


© fracarita.org - disclaimer - privacy info